POŚMIERTNA OCHRONA CZCI W PRAWIE CYWILNYM I KARNYM

Analiza porównawcza z uwzględnieniem regulacji polskiej

Prawna ochrona czci w ostatnich dekadach jest żywo dyskutowana w literaturze prawniczej. W prawie polskim nie ma prawnych środków pośmiertnej ochrony czci. Bez konsekwencji prawnych, zwłaszcza gdy zmarły nie miał krewnych, cześć po śmierci może zostać naruszona. W najlepszym razie konsekwencje prawne znieważenia zmarłego w prawie polskim mogą pośrednio wystąpić w prawie cywilnym, ale tylko wtedy, gdy skarżący udowodni, że jego prawo do czci lub kultu zmarłego zostało naruszone. Taka konstrukcja wydaje się wadliwa ze względu na liczne wątpliwości nie tylko natury prawnej, ale także aksjologicznej.

Celem książki M. Najmana "Pośmiertna ochrona czci w prawie cywilnym i karnym. Analiza porównawcza z uwzględnieniem regulacji polskiej" jest wykazanie, że ochrona czci osoby zmarłej jest zagadnieniem na tyle istotnym politycznie i prawnie społecznym, że powinna zostać wprowadzona do polskiego porządku prawnego.Przedstawiony problem i jego rozwiązanie mają istotne znaczenie prawne i społeczne.Wnioski Autor oparł na analizie literatury przede wszystkim polskojęzycznej, anglojęzycznej i francuskojęzycznej.Przedstawiona rozprawa "Pośmiertna ochrona czci w prawie cywilnym i karnym. Analiza porównawcza z uwzględnieniem regulacji polskiej" opiera się również na analizie przepisów karnych z ponad 40 krajów: europejskich, azjatyckich, afrykańskich i amerykańskich, w których kwestia ochrony czci osoby zmarłej jest prawnie uregulowana. Wiele krajów uznaje naruszenie czci po śmierci za przestępstwo. Niektóre państwa z kolei opowiadają się za pośmiertną ochroną czci w prawie cywilnym, regulując procedurę dochodzenia roszczeń w tym zakresie. Analiza ujawniła problemy związane z wprowadzeniem do porządku prawnego pośmiertnej ochrony czci. Kluczowe jest bowiem ustalenie podmiotów uprawnionych do dochodzenia ewentualnych roszczeń, rodzaju tych roszczeń, jak również okresu przedawnienia, a także okoliczności wyłączających odpowiedzialność. Wykazany szereg wątpliwości i kwestii wymagających określenia daje pole do dalszych badań na wielu płaszczyznach.

Praca skierowana jest zarówno do teoretyków jak i praktyków prawa, a także wszystkich pragnących zgłębić problematykę zwyczajów pogrzebowych i kultu zmarłych.