RZESZOT, BARTOSZ SADULSKI

Zuchwała biografia pioniera przemysłu naftowego, historia polskiego barona
Mnchhausena Pana Podedwornego. Człowieka, który wszędzie był, wszystko widział,
wszystkich poznał, wywoływał rewolucje i powstania, przyjaźnił się ze Słowackim, z
Dickensem i z Łukasiewiczem, wykopał także pierwszy w dziejach szyb naftowy. A co
najważniejsze: chciał wpłynąć na losy Europy i świata.
Rzeszot to XIX wiek w pigułce, opowieść o polskiej emigracji w czasie między dwoma
powstaniami, przypomnienie dziejów Galicji, literacka bajka i reportaż
antyhistoryczny o narodzinach i upadkach naftowych fortun, o awansie klasowym w
państwie Habsburgów. W końcu Rzeszot to drwina z rodzimego romantyzmu i
bohaterskich biografii.
Oto spalona ziemia, galicyjska lichota, paryskie salony, błotniste wertepy,
wiedeńskie wystawy, czarne odmęty ropy. W brawurowej kawalkadzie stylów, metafor i
znaczeń wirują obrazy, postaci, intrygi, żądze, triumfy i klęski. Biografia
Podedwornego, mitomana-łotrzyka, który pojawia się w różnych zakątkach Europy,
wywołując kataklizmy i omdlenia, to opowieść erudycyjna i pieczołowita, sarkastyczna
i samoświadoma, rozedrgana i gęsta. Uniwersalna, lecz do szpiku polska. Olśniewająca.
Sadulski tworzy własne imaginarium post-romantyczne, w którym prawda miesza się z
fikcją literacką, patos z hucpą, groza z drwiną, brud z wykwintnością, sentymentalizm
z okrucieństwem. Czegoś takiego jeszcze nie czytaliście. Niech was wciągnie ten wir.
Małgorzata Rejmer
Książka wyróżniona Nagrodą Krakowa Miasta Literatury UNESCO